PYTANIA
Przemysłowy krajobraz (historia)
Tradycje
Świadomość ekologiczna:
Transformacja przemysłowa i klimatyczna:
- Co wyróżniało się w krajobrazie Górnego Śląska do końca lat 80?
W krajobrazie Górnego Śląska dominowały fabryczne kominy oraz wieże wyciągowe kopalń węgla kamiennego. Były one symbolem niezwykle rozwiniętego w regionie przemysłu ciężkiego. - Kto wybudował Hutę Królewską?
Powszechnie za twórcę Huty Królewskiej uważamy hrabiego Wilhelma von Redena, wizjonera, innowatora i prekursora górnośląskiego przemysłu. - Gdzie zobaczyć możemy ostatni wielki piec na Górnym Śląsku?
Ostatni wielki piec na Górnym Śląsku znajduje się w Rudzie Śląskiej i stanowi część Huty Pokój. - Czym są śląskie szmaragdy?
Śląskimi szmaragdami przyjęło się nazywać żużel czyli odpad wielkopiecowy. - Czyje imię nosi Szyb Prezydent w Chorzowie?
Szyb Prezydent swoje imię zawdzięcza Prezydentowi II RP Ignacemu Mościckiemu. - Typowa śląska góra to…?
Hałda czyli stworzona sztucznie góra z odpadów pohutniczych lub pokopalnianych. - Najsłynniejszym Szkotem na Górnym Śląsku był…?
John Baildon, współtwórca między innymi Huty Królewskiej oraz Huty Baildon. - W którym roku część Górnego Śląska stała się częścią Polski?
Po zakończonych powstaniach śląskich w roku 1922. - Jak nazywa się typowy, górnośląski budynek wybudowany dla robotników na osiedlu patronackim?
Familok - Jak nazywa się najsłynniejsza kolonia robotnicza w Rudzie Śląskiej?
Kolonia Ficinus - Bytom czy Chorzów? Które z wymienionych miast funkcjonowało jako uzdrowisko?
Chorzów - Jak nazywa się najwyższe wzniesienie Wyżyny Śląskiej?
Góra św. Anny - Co przedstawia historyczny herb Górnego Śląska?
Złoty orzeł na niebieskim tle - Jak wygląda historyczna flaga Górnego Śląska?
Poziomy pas złoty (żółty) nad poziomym pasem niebieskim (kobaltowym). - Na jakie kolory malowane są okiennice na górnośląskich osiedlach robotniczych?
Czerwony lub zielony - Na terenie których miast umiejscowiony jest Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Żabie Doły? Bytom, Chorzów, Piekary Śląskie
- Czy w większości miast górnośląskich znajdziemy tzw. starówkę?
Nie, ponieważ większość miast Górnego Śląska powstała w całości dopiero w XIX w. i nie posiada tzw. starówki czyli swojej najstarszej części, którą wyróżnia zabytkowa zabudowa. - Czym były biadaszyby?
Biadaszyby były małymi, nielegalnymi oraz niebezpiecznymi wyrobiskami prowadzonymi przez najuboższych. - W jakim kraju znajdował się Bytom przed wybuchem II WŚ?
Niemcy - W którym z górnośląskich miast znajduje się kotlina dinozaurów? Chorzów
- Czy Górny Śląsk znajdował się pod zaborami?
Nie, ponieważ odłączono go od Polski przed rozbiorami. - Gdzie znajdują się zielone płuca Górnego Śląska?
Park Śląski w Chorzowie - Jakie dwie gałęzie przemysłu ciężkiego zdominowały Górny Śląsk?
Górnictwo i hutnictwo. - Jakie zagrożenie występowało często w kopalniach?
Stężony gaz metanowy - W którym miejscu kopalni pracowało najwięcej kobiet?
Przy płuczce - Jakie barwy ma flaga hutnicza?
Pomarańczowo – czarne - Z czego składa się górnicza kupla?
Z pyrlika i żelazka - Kto nosi zielony pióropusz?
Dyrektor kopalni - Kto patronuje górnikom?
św. Barbara - Czyim patronem jest św. Florian?
Zawodów związanych z ogniem: hutników, strażaków, koksowników, piekarzy - Z czego składa się tradycyjny śląski łobiod?
Gumiklyjzy, rolada i modro kapusta - Na jaki kolor malowano wnętrza śląskich kuchni?
Biały - Kiedy świętujemy Dzień Hutnika?
4 maja - Co to jest galanda?
Galanda to ozdobny wianek, element tradycyjnego śląskiego stroju kobiecego. - Jakie zwierzęta hodowano na terenie ogródków działkowych na Górnym Śląsku?
Króliki, kury, koguty, gołębie - Jak brzmi pozdrowienie górnicze?
Szczynść Boże - Z czego składa się typowy śląski szałot?
Marchewka, pietruszka, kartofle, seler, ogórek kiszony, jabłko, jajko, majonez, pieprz, sól - Kto mieszkał w chlewikach?
Kozy, króliki, gęsi, kury, świnie - Kto strzegł skarbów ukrytych w kopalni?
Skarbek - Co w rękach trzyma pierwszoklasista?
Tytę czyli tzw. róg obfitości - Jakie zwierzęta pomagały górnikom przy pracy?
Kanarki i konie - Kiedy spożywamy tradycyjną moczkę?
Na Święta Bożego Narodzenia - Kim straszono niegrzeczne dzieci na Górnym Śląsku?
Bebokiem - Kto na placu kulo felgi?
Bajtle czyli dzieci - Wymień typowe śląskie maszkety
np. kopa, szpajza, bombony, - Kim był śląski kopciuszek?
Joanna Schaffgotsch (Gryzik0, dziedziczka fortuny Karola Goduli, fundatorka wielu kościołów, kaplic, szpitali i ochronek na Górnym Śląsku. - Czy śloska godka jest dziś nadal żywym językiem?
Tak, jest nawet używana jako język oficjalny w urzędach miast w Chorzowie, Rudzie Śląskiej i Bytomiu. - Kopalnia po śląsku to…?
Gruba - Jakie barwy ma flaga górnicza?
Zielono – czarne - Wymień dwie tradycyjne zupy śląskie:
Żur i wodzionka - Wymień cztery podstawowe kolory koszy na śmieci przeznaczonych na odpady segregowane. Doprecyzuj co do nich wrzucamy? Żółty – plastik, metal, tworzywa sztuczne Zielony – szkło Niebieski – papier Brązowy – odpady bio
- Dlaczego latem w Ostoi Miechowickiej jest chłodniej niż na rynku w Bytomiu?
Para wodna wydzielana przez liście drzew ochładza powietrze. - Jak drzewa produkują tlen?
W procesie fotosyntezy zamieniając dwutlenek węgla i wodę na glukozę i tlen. - Jak można ograniczyć ilość plastiku podczas zakupów?
Rezygnując z jednorazowych, plastikowych toreb na rzecz materiałowych toreb wielokrotnego użytku. - Dlaczego warto ograniczyć liczbę kupowanych, nowych ubrań w ciągu roku?
Ponieważ do ich produkcji zużywane są duże ilości wody. Warto rozważyć zakup odzieży używanej. - Co jest mniej szkodliwe dla przyrody – krótki prysznic czy kąpiel w pełnej wannie wody?
Prysznic - Co możemy zrobić, żeby oszczędzać energię w domu?
Wyłączyć światła i urządzenia, których nie używamy, korzystać z energooszczędnych żarówek uraz nie usypiać i nie hibernować urządzeń. - Co to jest ekologia?
Ekologia to nauka badająca wzajemne zależności między organizmami żywymi, a ich środowiskiem. - Co to jest recykling?
To proces przetwarzania zużytych materiałów na nowe produkty. - Co to jest ekoturystyka?
To podróżowanie w sposób, który nie szkodzi środowisku i pomaga chronić przyrodę. - Jak możemy dbać o środowisko podczas sprzątania?
Używając ekologicznych środków czystości i segregując śmieci po sprzątaniu. - Co to jest kompostowanie?
To proces zamiany odpadów organicznych na naturalny nawóz, który można wykorzystywać w ogrodzie. - Co to jest ekologia miejska?
To działania, które pomagają chronić środowisko w miastach, np. sadzenie drzew i segregacja odpadów. - Jakie korzyści daje korzystanie z energii geotermalnej?
To odnawialne źródło energii, które wykorzystuje ciepło z wnętrza Ziemi do ogrzewania domów. - Co to jest zrównoważony rozwój?
To rozwój, który odpowiada obecnym potrzebom ludzi bez ograniczania przyszłym pokoleniom możliwości do zaspokojenia swoich potrzeb. - Dlaczego warto oszczędzać energię w domu?
Mniejsze zużycie energii w domu to niższe rachunki oraz mniejsze zużycie surowców naturalnych. - Dlaczego warto korzystać z roweru zamiast samochodu?
Rower nie zanieczysza powietrza, nie hałasuje, nie generuje kosztów paliwa i motywuje do zdrowego wysiłku fizycznego. - Co to jest energia odnawialna?
To energia pochodząca ze źródeł odnawialnych, takich jak słońce, wiatr, woda czy biomasa. - Jak można chronić wodę w codziennym życiu?
Przez zakręcanie kranu podczas mycia zębów, naprawianie przecieków i korzystanie z oszczędnych urządzeń. - Czym dokarmiać ptaki zimą?
Warto wykorzystać ziarna zbóż, słonecznik, orzechy, słoninę czy gotowane warzywa. Unikaj chleba, zwłaszcza w większych ilościach oraz żywności solonej. - Jakie są zalety wykorzystywania energii słonecznej?
Energia słoneczna to odnawialne źródło energii, które nie zanieczyszcza środowiska i zapewnia niższe rachunki. - Co to jest ekologia morska?
To nauka o życiu i środowisku w oceanach i morzach oraz o tym, jak chronić morskie ekosystemy. - Co to jest ekologia urbanistyczna?
To dziedzina zajmująca się tworzeniem miast przyjaznych dla środowiska i ludzi, z zielonymi przestrzeniami i ekologicznymi rozwiązaniami. - Dlaczego warto ograniczać użycie jednorazowych opakowań?
Opakowania jednorazowe generują dużo odpadów, które długo się rozkładają i zanieczyszczają środowisko. - Jakie są najważniejsze zasady ekologicznego stylu życia?
Oszczędzanie energii i wody, segregowanie odpadów, korzystanie z odnawialnych źródeł energii, sadzenie drzew i unikanie nadmiernej konsumpcji. - Czym jest „czwarta przyroda”? Termin „czwarta przyroda” odnosi się do roślinności, która rozwija się w sposób naturalny na terenach wcześniej zagospodarowanych przez człowieka, ale przez niego opuszczonych lub zniszczonych.
- Głównym powodem wzrostu temperatury na ziemi jest?
Wzrost dwutlenku węgla w atmosferze. - Co to jest globalne ocieplenie?
To proces, w którym temperatura na Ziemi rośnie z powodu zanieczyszczeń i emisji gazów cieplarnianych. - Co możemy zrobić, aby ograniczyć emisję CO2?
Korzystać z transportu publicznego, jeździć na rowerze, oszczędzać energię i wybierać ekologiczne produkty. - Dlaczego ważne jest sadzenie roślin w mieście?
Rośliny oczyszczają powietrze, obniżają temperaturę i tworzą przyjazne miejsce do wypoczynku dla ludzi i zwierząt. - Jakie są przykłady odnawialnych źródeł energii?
Słońce, wiatr, woda (np. elektrownie wodne), geotermia. - Jakie zwierzę jest symbolem zmian klimatu, bo traci swój lodowy dom?
Niedźwiedź polarny - Dlaczego topnienie lodowców to problem?
Topnienie lodowców doprowadza do wzrostu poziomu mórz i oceanów. - Dlaczego warto kupować lokalne produkty?
Lokalne produkty nie wymagają transportu, co pozwala zmniejszyć emisję zanieczyszczeń. - Co to jest transformacja klimatyczna?
Transformacja klimatyczna to szeroko zakrojony proces zmian, mający na celu dostosowanie gospodarki i społeczeństwa do wyzwań związanych ze zmianami klimatu. - Dlaczego powietrze na Śląsku kiedyś było bardzo zanieczyszczone?
Powodem zanieczyszczenia powietrza były działające zakłady przemysłowe, które nie stosowały ekologicznych form produkcji. - Co to są „zielone technologie”?
Technologie które minimalizują negatywny wpływ działalności człowieka na środowisko. - Czym jest sprawiedliwa transformacja?
Proces przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną i zrównoważoną, który uwzględnia potrzeby i warunki życia pracowników oraz społeczności lokalnych dotkniętych zmianami, takimi jak likwidacja kopalń czy innych gałęzi przemysłu opartego na paliwach kopalnych. - Jak nazywamy zmianę przemysłowych terenów w parki, muzea lub biura?
Rewitalizacja - Co to znaczy „automatyzacja”?
Znaczne ograniczenie lub zastąpienie ludzkiej pracy fizycznej i umysłowej przez pracę maszyn. - Co to jest „czwarta rewolucja przemysłowa”?
Określenie opisujące obecny etap rozwoju przemysłu, charakteryzujący się głęboką cyfryzacją i automatyzacją procesów produkcyjnych. - Jaki jest symbol recyklingu?
Trzy strzałki podążające według wskazówek zegara ułożone w kształt trójkąta. - Co to jest OZE?
Odnawialne Źródła Energii - Z czego powstaje biogaz?
Z odpadów rolniczych, odpadów spożywczych i organicznych. - Jakie zwierzęta mogą korzystać z zielonych dachów?
Pszczoły, motyle i ptaki. - Co oznacza pojęcie „zero waste”?
Filozofia i styl życia, który dąży do minimalizacji powstawania odpadów, a w efekcie do ich braku. - Jak działa dom energooszczędny?
Dom energooszczędny traci mało ciepła i zużywa mało prądu. - Jakie surowce wydobywano kiedyś na Górnym Śląsku?
Węgiel kamienny, rudy cynku, ołowiu i żelaza - Jakie dawne budynki przemysłowe na Górnym Śląsku zamieniono w instytucje kultury lub muzea?
Kopalnie węgla kamiennego, huty, elektrociepłownie. - Dlaczego na Górnym Śląsku nie zbudowano metra?
Szkody górnicze, zasypane chodniki i wyrobiska uniemożliwiają bezpieczne wybudowanie tuneli metra pod ziemią.