Po roku od rozpoczęcia rewitalizacji Wielkiego Pieca Huty „Pokój” inwestycja osiągnęła symboliczny półmetek, a jej postępy stały się tematem konferencji prasowej z udziałem prezydenta miasta Michała Pierończyka oraz przedstawiciela wykonawcy – kierownika budowy z Przedsiębiorstwa Budowlano-Produkcyjnego „Łęgprzem”, Kazimierza Grońskiego. Jak podkreślono, prace przebiegają zgodnie z harmonogramem, a ich efekty widoczne są już „gołym okiem”. Gotowa jest również koncepcja aranżacji wnętrz i projekt wystawy stałej.
– Dla naszego miasta Wielki Piec jest ikoną i dominantą, symbolem zmian, przez które Ruda Śląska przechodziła i będzie przechodzić. Chcemy pokazać, że transformacja to nie tylko wyzwanie, ale szansa na korzystanie z dobrodziejstw przyszłości, przy jednoczesnym zachowaniu głębokiego szacunku dla naszej przemysłowej tradycji. Budujemy drogi i strategię rozwoju, ale potrzebujemy też symbolu, który połączy historię z nowoczesnością. Wielki Piec będzie właśnie takim punktem – sercem nowoczesnego kompleksu, który oddamy do użytku mieszkańcom na koniec tego roku – powiedział prezydent Michał Pierończyk.
Usunięcie części rusztowań odsłoniło odnowioną powierzchnię monumentalnego obiektu oraz sąsiadującego z nim, blisko 70‑metrowego komina, którego korona została dodatkowo zrekonstruowana. Zakończono kluczowe prace antykorozyjne, trwa wymiana podestów, montowane rury osłonowe instalacji i okablowania. Zakończono również prace antykorozyjne przy odpylniku. Natomiast maszynownia i sterownia – serce dawnego zakładu – przechodzą adaptację na przyszłe przestrzenie ekspozycyjne. Podczas konferencji zaprezentowano również wstępną koncepcję wystawy stałej, która ma wypełnić wnętrza obiektu po zakończeniu prac budowlanych.
– W tym miejscu będzie się unosił nie tylko duch dużych i małych historii. Chcemy, by przestrzeń żyła za sprawą dźwięków, obrazów, a odwiedzający mieli wrażenie, że pracownicy zaledwie zakończyli zmianę. Zwiedzający poznają historię tego miejsca, w której wątek społeczny, technologiczny i przyrodniczy stanowią równoważne i stale przenikające się wątki opowieści. Motywem przewodnim ekspozycji będzie zaś „transformacja”. To właśnie zmiana jest słowem kluczem do zrozumienia historii huty i Wielkiego Pieca, krajobrazu i przestrzeni miasta oraz życia jego mieszkańców. Metamorfoza, którą przechodzi w tej chwili obiekt, jest najlepszym dowodem na to, że ten proces wciąż trwa – podkreślił kurator wystawy stałejAdam Kowalski.
Znacząco zaawansowane są także roboty przy nowym budynku wejściowym od strony ul. Niedurnego. Jego stalowa konstrukcja i żelbetowe stropy są już gotowe, a obiekt zaczyna wyraźnie nawiązywać do historycznej hali lejniczej. To właśnie tutaj znajdzie się pierwsza część ekspozycji, zaplecze administracyjne. Na dachu budynku powstały pomosty widokowe prowadzące wzdłuż dawnych torów, które staną się fragmentem planowanej ścieżki technologiczno‑przyrodniczej. Równolegle prowadzone są prace przy zabudowie szklanych fasad i konstrukcji pod przeszkloną częścią podłogi. W trakcie prac postanowiono, że część funkcji zaplanowana w tym budynku będzie przeniesiona do obiektu stojącej obok nagrzewnic rampy kolejowej. To właśnie tutaj umiejscowiona będzie strefa spotkań i gastronomii.
Wykonawca zrealizował również szereg robót dodatkowych, obejmujących wymianę niezinwentaryzowanych elementów podziemnych i stalowych, co było konieczne ze względów bezpieczeństwa. Uporządkowano instalacje elektryczne i sanitarne, a wiosną i latem ruszą prace związane z zagospodarowaniem terenu oraz renowacją zespołu nagrzewnic. Zakończenie robót budowlanych przewidziano na koniec 2026 roku, po czym rozpocznie się montaż wystawy stałej i instalacji multimedialnych. Jak zapowiedział podczas konferencji prasowej prezydent miasta, udostępnienie obiektu zwiedzającym planowane jest na kwiecień 2027 roku, a wszystko wskazuje na to, że uroczyste otwarcie odbędzie się podczas przyszłorocznego Dnia Hutnika.
– Wielki piec przestaje być jedynie niemym świadkiem przeszłości, stając się symbolem przemysłowej potęgi regionu, która przez dziesięciolecia kształtowała losy całych rodzin i determinowała rozwój urbanistyczny okolicznych osiedli robotniczych. Inwestycja w Rudzie Śląskiej ma jednak ambicje wykraczające poza cele muzealne i turystyczne, aspirując do roli istotnego ogniwa w procesie transformacji regionu. Zmodernizowany obiekt ma stać się centrum inspiracji i edukacji, w którym pracownicy sektora górniczego i okołogórniczego będą mogli podnosić swoje kompetencje oraz szukać nowych ścieżek zawodowych w zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej. Najcenniejszym kapitałem regionu są ludzie nawykli do systematycznej i ciężkiej pracy, dlatego projekt zakłada wykorzystanie terenów przyległych do pieca na cele przemysłowe, co ma zapewnić nowe miejsca pracy – powiedział prezydentMichał Pierończyk.
Inwestycja, której koszt przekracza 81 mln zł, jest w dużej mierze finansowana ze środków zewnętrznych – ponad 66 mln zł pochodzi z Programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021‑2027, a blisko 9,5 mln zł z budżetu państwa. Projekt „Wielki Piec Huty Pokój – Centrum Transformacji” ma przekształcić obiekt w nowoczesną przestrzeń turystyczno‑kulturalną, ale także edukacyjną i społeczną. Kompleks będzie w dużej części ogólnodostępny – bezpłatnie funkcjonować mają m.in. strefa gastronomiczna, plac zabaw czy ścieżka edukacyjna. Bilety obowiązywać będą jedynie przy wejściu do części wystawowych. Całość zostanie dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, a na terenie kompleksu działać będą cztery windy.
Wielki Piec, uruchomiony w 1968 roku i wpisany do rejestru zabytków w 2012 roku, od lat stanowi jeden z najważniejszych symboli przemysłowego dziedzictwa Rudy Śląskiej. Od 2020 roku jest częścią Europejskiego Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego, a jego rewitalizacja ma nie tylko zachować pamięć o hutniczej historii regionu, lecz także nadać jej nowe znaczenie. Władze miasta widzą w projekcie szansę na stworzenie miejsca, które będzie inspirować, edukować i wspierać proces transformacji gospodarczej, oferując przestrzeń do rozwoju kompetencji oraz nowych inicjatyw. Jeśli harmonogram prac zostanie utrzymany, a wszystko wskazuje na to, że tak będzie, wiosną 2027 roku mieszkańcy i turyści po raz pierwszy zobaczą, jak przemysłowy kolos zmienił się w jedno z najbardziej wyjątkowych miejsc na mapie Śląska.
WT
Foto: UM Ruda Śląska
