Śląsk od zawsze kojarzył się z silnymi kobietami — ale kim jest Ślązaczka 2.0, ta dzisiejsza, żyjąca tu i teraz? Na to pytanie próbuje odpowiedzieć projekt „Była Hanka, była Ewa, teraz jest… eś TY”, który narodził się z inicjatywy Akademii Liderek Społecznych. To nie tylko przedsięwzięcie artystyczne, ale przede wszystkim głęboka próba odkrycia bogactwa twórczego i sprawczego kobiet, które budują współczesny Śląsk w sposób świadomy i wartościowy.
Projekt „Transformujemy w dobrym klimacie” wspólnie z Fundacją Teatru Oblubieńczego, Stowarzyszeniem św. Filipa Nereusza, Fundacją Społeczna Integracja oraz Śląskim Teatrem Impresaryjnym im. Henryka Bisty w Rudzie Śląskiej tworzy przedsięwzięcie o unikalnym charakterze łączącym socjologię z teatrem. Sercem są autentyczne historie – radosne, trudne, niestandardowe i nieoczywiste. Zamiast szukać gotowych scenariuszy, organizatorki postanowiły „łowić” opowieści u źródła. Do specjalnej skrzynki mailowej (mianujesie@gmail.com) spływają wiadomości, ale projekt przyjmuje także odręcznie pisane listy, nagrania, a wiele historii wybrzmiewa podczas bezpośrednich spotkań.
Realizatorki projektu podkreślają, że każda opowieść jest dla nich „skarbem tej ziemi”. Z ogromną wrażliwością nazywają przestrzeń do ich zbierania „kopalnią pereł i kopalnią serc”. Projekt jest otwarty na każdą kobietę: zarówno tę, która na Śląsku się urodziła, jak i tę, która dopiero go oswaja i próbuje zrozumieć, czy czuje się tu już „swoja”, czy jeszcze lub wciąż – „obca”.
Projekt wpisuje się w szerszy nurt odzyskiwania kobiecych narracji na Śląsku – ten, który tak mocno wybrzmiał w słynnym monodramie Mianujom mie Hanka. To sztuka, której premiera odbyła się w 2016 roku w Teatrze Korez w Katowicach, a telewizyjna w 2025 roku. Był to pierwszy w historii spektakl Teatru Telewizji zagrany w całości po śląsku, dający śląskim kobietom siłę, by mogły przemówić własnym głosem, głośniej i pewniej niż dotąd. Projekt „Była Hanka, była Ewa, teraz jest… eś TY” kontynuuje tę drogę — znów oddając scenę prawdziwym historiom, tym razem zebranym od kobiet żyjących tu i teraz.
Zebrane relacje nie staną się suchym zbiorem reportaży, ale zostaną artystycznie przetworzone i „ubrane w tkankę spektaklu”, co pozwoli przedstawić je na scenie z szacunkiem dla ich bohaterek i autorek. W projekt zaangażowała się szeroka grupa kobiet: od artystek i aktywistek po babcie, córki i przyjaciółki, które wierzą, że ich doświadczenia mogą stać się dla kogoś inspiracją.
Finałem tej drogi będzie poruszający monodram, w którym jedna aktorka weźmie na siebie ciężar i piękno wszystkich zebranych historii, stając się głosem społeczności, będącej wartością dodaną projektu. Premiera monodramu odbędzie się 10 marca 2026 roku w Śląskim Teatrze Impresaryjnym im. Henryka Bisty w Rudzie Śląskiej. Organizatorzy zdecydowali, że wstęp na wydarzenie będzie wolny. To symboliczny gest, nawiązujący wprost do wolności, jaką cieszy się dzisiejsza, świadoma swojej tożsamości Ślązaczka. Monodram nie stworzy definicji śląskiej kobiety – lecz stanie się żywą, ewoluującą opowieścią o kobiecej stronie Śląska.
(r)
