Wystawa „Laboratoria czwartej przyrody w sztuce Rudy Śląskiej”, której wernisaż odbył się w Muzeum Miejskim im. Maksymiliana Chroboka, stanowi piękną opowieść o tożsamości miasta, łączącą historię z teraźniejszością w jedną, spójną narrację. Ekspozycja jest podsumowaniem działań prowadzonych przez partnerów projektu „Laboratoria czwartej przyrody: aktywizacja społeczności lokalnych w kierunku zielonej transformacji i rozpoznawania lokalnego dziedzictwa antropocenu” – Uniwersytetu Śląskiego, stowarzyszenia TuRuda oraz Towarzystwa Miłośników Orzegowa (TMO). Liderem przedsięwzięcia jest Śląski Inkubator Przedsiębiorczości.
Sercem wystawy jest fascynująca koncepcja czwartej przyrody, rozumianej jako proces, w którym natura samoistnie odzyskuje hałdy i nieużytki poprzemysłowe, współistniejąc z industrialnym dziedzictwem epoki antropocenu.
Szczególne miejsce na wystawie zajmują malarskie zapisy historii przemysłu, pochodzące bezpośrednio z bogatej kolekcji malarstwa nieprofesjonalnego Muzeum Miejskiego. Starannie dobrane obrazy ukazują rudzkie dziedzictwo industrialne, utrwaloną na płótnach potęgę kopalń i hut, które przez dekady kształtowały krajobraz oraz życie mieszkańców. Malarstwo to historyczny fundament ekspozycji, pozwalający zwiedzającym zrozumieć przeszłość, od której zaczęła się ewolucja dzisiejszych terenów zielonych. W kontrapunkcie do obrazów, w muzealnych gablotach zaprezentowano minerały – geologiczne skarby naszej ziemi. Te naturalne obiekty zachwycają swoją surową urodą, przypominając o pochodzeniu bogactw, na bazie których wyrósł śląski przemysł. Narrację tę uzupełniają mistrzowskie kadry Arkadiusza Goli, które dokumentują współczesną, „śląską prawdę” – często brutalną, lecz pełną wielkiego szacunku do regionu. Ekspozycję wieńczą prace uczestników warsztatów realizowanych w ramach projektu, tworzone na sesjach plenerowych i studyjnych. W ramach warsztatów powstały również unikalne materiały dokumentalne, wywiady z byłymi górnikami, które oddają głos rzeczywistym świadkom historii, wiersze i etiudy filmowe.
Wystawa, której kuratorami są prof. dr hab. Marta Tomczok, Irena Twardoch z ramienia Muzeum oraz Jerzy Kasperek, jest inspirującym głosem w dyskusji o zielonej transformacji Rudy Śląskiej. Ekspozycję można zwiedzać w gmachu przy ul. Wolności w Rudzie, do 12 kwietnia.
Tekst i foto: (r)
