W minionym tygodniu Ruda Śląska stała się miejscem rozmów o nowoczesnych kierunkach transformacji terenów pokopalnianych. Dyskutowano o odejściu od tradycyjnego modelu wyburzeń na rzecz wykorzystania istniejącej infrastruktury i potencjału ludzkiego, a także o tym, jak zapewnić stabilną przyszłość pracownikom kopalń w obliczu nadchodzących zmian.
W minionym tygodniu Ruda Śląska stała się miejscem rozmów o nowoczesnych kierunkach transformacji terenów pokopalnianych. Dyskutowano o odejściu od tradycyjnego modelu wyburzeń na rzecz wykorzystania istniejącej infrastruktury i potencjału ludzkiego, a także o tym, jak zapewnić stabilną przyszłość pracownikom kopalń w obliczu nadchodzących zmian.
Scenariusze przyszłości
2 marca 2026 roku w siedzibie Klastra Energii i Wodoru odbyły się specjalistyczne warsztaty prowadzone przez zespół Głównego Instytutu Górnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego. Spotkanie, zorganizowane na zlecenie Stowarzyszenia „Pro Silesia”, miało na celu przeprowadzenie audytu technologicznego oraz ocenę potencjału Ruchów Bielszowice i Halemba przed planowanym na lipiec połączeniem ich w kopalnię jednoruchową.
W rozmowach uczestniczyli przedstawiciele samorządu, branży górniczej i środowisk eksperckich, w tym wiceprezydent Rudy Śląskiej Jacek Morek oraz Artur Braszkiewicz z NSZZ Solidarność KWK Ruda. Eksperci – m.in. Łukasz Łata z Polskiej Grupy Górniczej, Jarosław Wieszołek ze Spółki Restrukturyzacji Kopalń oraz prof. Michał Stangel z Politechniki Śląskiej, którzy analizowali możliwości odejścia od likwidacji opartej na wyburzeniach na rzecz wykorzystania istniejącej infrastruktury, zasobów kadrowych i lokalizacyjnych. W debacie uczestniczyli również przedstawiciele lokalnego biznesu, tacy jak Sylwia Antoszczak‑Galasińska ze Śląskiego Inkubatora Przedsiębiorczości oraz Waldemar Szendera z ComfreyLab. Gospodarzami spotkania byli Maciej Lesiak i Marek Wilk z PWiK w Rudzie Śląskiej, którzy udostępnili przestrzeń do rozmów o kierunkach transformacji, obejmujących m.in. logistykę, odzysk energii i cyfryzację.
W trakcie warsztatów omówiono trzy możliwe scenariusze rozwoju regionu. Pierwszy, najbardziej optymistyczny, zakłada utrzymanie unijnych priorytetów w zakresie innowacyjnej transformacji, co oznacza stabilne finansowanie, rozwój projektów badawczych, automatyzacji oraz poszukiwań metali rzadkich. Drugi, uznawany za najbardziej realistyczny, przewiduje przesunięcie unijnych środków w stronę obronności i przemysłu, co wymusza większe zaangażowanie sektora prywatnego i radzenie sobie przy ograniczonych funduszach zewnętrznych. Trzeci scenariusz, najbardziej wymagający, zakłada gwałtowny wzrost cen uprawnień do emisji i brak środków na transformację, co zmusza region do działań o niskim ryzyku inwestycyjnym i dużej elastyczności. W obliczu globalnej niepewności i konieczności ciągłego prototypowania rozwiązań wskazano konkretne kierunki dywersyfikacji. Potencjał kopalni Ruda może zostać wykorzystany w obszarach odzysku energii, nowoczesnej logistyki, usług dla mieszkańców oraz cyfryzacji. Wypracowane rekomendacje mają pomóc miastu przejść od gospodarki wydobywczej do nowych modeli biznesowych odpornych na zmieniające się warunki.
Wsparcie dla górników
Kwestia przyszłości rudzkiego górnictwa była również tematem spotkania, które odbyło się 4 marca w Urzędzie Miasta. Prezydent Michał Pierończyk gościł przedstawicieli zarządu Polskiej Grupy Górniczej, dyrekcji kopalni oraz parlamentarzystów: posłanki Urszulę Koszutską i Monikę Rosę, posła Łukasza Ściebiorowskiego oraz reprezentantkę senatorki Gabrieli Morawskiej‑Staneckiej.
Rozmowy dotyczyły przede wszystkim bezpieczeństwa socjalnego pracowników. Zarząd PGG i dyrekcja kopalni potwierdzili uruchomienie instrumentów osłonowych, możliwych dzięki nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa kamiennego. Prezydent Pierończyk zwrócił uwagę na znaczenie poprawy dostępności komunikacyjnej terenów pokopalnianych, wskazując, że planowana budowa nowej drogi zwiększy ich atrakcyjność inwestycyjną. – Niezwykle istotna dla transformacji tego obszaru jest zmiana podejścia do restrukturyzacji, którą może prowadzić teraz bezpośrednio PGG. Pozwala to uniknąć procesu przekazywania majątku do innego podmiotu, co oszczędza czas – w mojej ocenie przynajmniej dwa lata – i pozwala zachować kadrę znającą specyfikę zakładu. Nowe przepisy ułatwiają także przekazywanie gruntów gminom, co otwiera samorządom nowe możliwości rozwojowe i ułatwia proces transformacji regionu – podsumował dotychczasowe działania prezydent Pierończyk.
Procesy związane z przekształceniem terenów KWK Bielszowice nadzoruje powołany przez prezydenta Michała Pierończyka na początku roku specjalny zespół, którego zadaniem jest wypracowanie optymalnych rozwiązań dla tego obszaru.
(r)
Foto. UM Ruda Śląska
